YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERSLERİ VE KUR TANIMLARI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ANABİLİM DALI
YÜKSEKLİSANS PROGRAMI

GÜZ DÖNEMİ

GÜZ DÖNEMİ
AİT 613 Cumhuriyet Dönemi İktisat Tarihi (S) 
Dersin Kapsamında, Cumhuriyet Türkiyesi'nin Osmanlı döneminden devraldığı ekonomik miras ve politikalar, Kapitülasyonların kaldırılması, I. Türkiye İktisat Kongresi, Millî İktisat Politikası demiryolu politikası, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı ve Devletçilik dönemi, I. Sanayi Planı ve uygulamaları, II. Dünya Savaşı sonrası ekonomik liberalleşme düşünce ve eğilimleri, DP döneminde izlenen ekonomik siyaset ve uygulamaları, DP dönemi sonrasında Beş Yıllık Kalkınma Planları dönemlerinin ekonomi politikaları ve gerçekleşen ekonomik hedefler irdelenir.
AİT 615 Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Değişme ve Süreklilik (S) 
Dersin kapsamında, kuramsal manada değişme ve süreklilik kavramları incelenir, tarihte değişme ve sürekliliğin nasıl ve ne şekillerde cereyan ettiği tartışılır. Osmanlı son dönemindeki siyasî, ekonomik, kültürel ve popüler alanlardaki gelişmelerin, Cumhuriyet'in ilk yıllarında inkılâplar adı altında yapılan değişime ne ölçüde yansıyıp yansımadığı, diğer bir ifadeyle, çöken bir imparatorluktan, yeni kurulan bir Cumhuriyete intikal eden ve etmeyen unsurların neler olduğu incelenir.
AİT 617 Türk Kültür Tarihi I (S)    
Dersin kapsamında, kültür olgusu, gelenek ve değişme olgusu ile beraber kavranıp toplumbilimsel bir açıklama modeli kabul edilmiştir. Bu çerçevede, farklı beşerî coğrafyalara yerleşen Türkler, farklılaşan ve aynılık sunan, benzerliği devam eden kültür birleşenleriyle beraber ele alınır. Farklı siyasî egemenlikler altında tarihsel kültürel devamlılık ve kopuşları yaşayan Türk kültür dairesinin üyelerinin, kültürel olarak değişimi nasıl karşıladıkları ve bu değişim karşısında geliştirdikleri düşünce ve eylem biçimlerinin analizi hedeflenir. Dersin zaman süreci, 18. yüzyılın sonlarından Cumhuriyetin kuruluşuna kadar olan dönemi (1923) kapsar.
AİT 619 Modernleşme Sürecinde Türk Basını (S) 
II. Mahmud döneminden başlayarak, Tanzimât, Meşrutiyet, Cumhuriyet dönemlerinde Türk Basınının gelişme seyri incelenir. Bu bağlamda, basının Osmanlı dönemi reformları ile Cumhuriyet dönemi inkılâplarının gerçekleşmesi sürecindeki etkileri; Millî Mücadele ve sonraki süreçte millî ve mahallî basının kamuoyu oluşturmadaki rolü, basın-iktidar ilişkileri,  basınla ilgili hukukî ve siyasî düzenlemeler ele alınır.
AİT 621 Türk Yenileşme Tarihi I (S)
Batı kültürleri ile Türk kültürünün karşılaşması sonucu ortaya çıkan siyasî, ekonomik, toplumsal ve kültürel problemler karşısında, siyasî ve ekonomik olarak çözülme sürecine giren Osmanlı Devleti'nin çözüm arayışları çerçevesinde, gerçekleştirdiği yenileşme hareketleri ele alınır.  18. yüzyılın başından (Lale Devri'nden)  I. Meşrutiyet'e (1876) kadar olan dönemdeki yenileşme çabaları dersin kapsamını oluşturmaktadır.
AİT 623 Tarih Metodolojisi   (S)
Tarihin tanımı, konusu ve kapsamı belirlenir; Zaman içinde gelişen tarih akımları incelenir.   Tarihin diğer sosyal bilimler ve teknoloji ile ilişkisi, Tarih araştırma metodları üzerinde durulur.  Nesnel, eleştirel ve rasyonel bir yaklaşımla tarihi hakikati yakalayarak ortaya koyma becerilerinin geliştirilmesine çalışılır.

AİT 625 Çağdaş Dünya Tarihi I (S)
Teorik ve pratik temelleri, bir taraftan Sanayi Devrimi, diğer taraftan Fransız İhtilali ile atılan ve insanlık tarihinin ekonomik ve siyasî ve toplumsal açılardan o zamana kadar kaydettiği en çalkantılı ve en karmaşık yüzyılı olarak da bilinen 19. yüzyılı oluşturan belli başlı gelişmeler; kıtalara, bölgelere ve zamanın devletlerine göre 1914'e kadar karşılaştırmalı olarak ele alınır. Bunlara ek olarak, ulus-devlet olgusunun belirginleştiği 19. yüzyılın fikrî ve ideolojik doğurganlığı da göz önünde tutularak,  bu yüzyılda dünyadaki gelişmelerin çok yönlü izlenebilmesi amaçlanır.
AİT 627 Türk Millî Mücadele Tarihi   (S)    
Osmanlı İmparatorluğunun dağılmasına neden olan I. Dünya Savaşı sonrasında, ülkenin içine düştüğü durumdan kurtuluşu için başlatılan Millî Mücadele ve bu mücadelenin yürütülmesinde Mustafa Kemal Paşa önderliğinde yürütülen edilen millî egemenlik ve millî bağımsızlığın gerçekleşmesinin aşamaları ele alınır. I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden, Lozan Anlaşmasının imzalanmasına kadar olan süreç, dersin kapsamına dâhildir.
AİT 629 Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I (S)
Türk İnkılâbı'nın gerekçesinin ortaya konulması, buna bağlı olarak Türk Modernleşmesi'nintemel unsurları ve dayandığı kavramların belirtilmesi; Atatürk döneminde çağdaşlaşma yolunda gerçekleştirilen hukuk, eğitim, kültür, ekonomik ve gündelik hayat ile ilgili inkılâplar incelenir.
AİT 633 Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bibliyografyası (S)
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp tarihi ile ilgili mevcut Türkçe ve yabancı dillerde yayınlanmış araştırma eserlerinin ve basılı kaynakların tanıtımı yapılır; bu eserler kritik edilerek, alana ve problemlerine ilişkin bilgi edinilmesi sağlanır. 
AİT 635 Osmanlıca I  (S)
Eski harfli matbu yazıların okunması öğretilir, okuma işlerliği kazandırılır. Bu suretle, 1928'e kadar eski harflerle basılmış ve yayımlanmış kitap, dergi ve gazetelerden kaynak malzeme olarak istifade edilmesi sağlanır.

AİT 641 Cumhuriyet Tarihi Araştırmalarında Yöntem ve Teknikler Semineri (Z)
Cumhuriyet Tarihi araştırmalarında temel metodolojik problemler, yöntem ve teknikler; kaynak kullanımı (okuma, sorgulama, metin analizi, alıntı ve atıf yapma yöntemleri) ve metin yazma (olgu tasviri, örnekleme, kronolojik analiz, problematik analiz, yorumlama) konularında uygulama yapılır.  Bilimsel araştırma yapma ve mevcut araştırma eserlerini değerlendirme becerisi kazandırılır. 

BAHAR DÖNEMİ

BAHAR DÖNEMİ
AİT 612 Cumhuriyet Dönemi Tarih Yazıcılığı (S) 
Ders kapsamında, Cumhuriyet döneminde biçimlenen tarih yazıcılığının aşamaları, Türkiye'de tarih yazımının bir disiplin hâline gelmesi süreçleriyle beraber karşılaştırmalı olarak incelenir. Özellikle Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin kuruluşu ve Türk Tarih Tezi ve bunun millî tarih yazımına etkisi ve yansıması, kuramsal çerçevede toplumsal, yapısal ve kurumsal tarih yaklaşımı, biyografi ve diğer çeşitlenmeleri ile modern Türk tarih yazıcılığının seyrinin kavranması amaçlanır. Dünya ve Avrupa'daki tarihçilik ve tarih yazımı sorunları hakkında bilgi verilir. Bu şekilde Türk tarihçiliğinin, dünya tarihçiliğindeki yerinin tespitiyle beraber eleştirisi; Türkiye'de tarih yazıcılığının ve tarih üzerine düşünmenin hangi boyut ve seviyelerde geliştiği ve gelişmesi gerektiği irdelenir.
AİT 614 Savaş Dönemi Sanat ve Edebiyatı (S) 
Kırım Harbi ile başlayıp, 93 Harbi, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı ile devam ederek, Millî Mücadele'ye ile son bulan süreçte, "savaş" üzerine yazılan şiir, türkü ve şarkı ve marşlar; roman ve hikâyeler; tiyatro ve piyesler; karikatür ve çizgi romanlar, tarih kaynağı olarak tanıtılır, temaları toplumsal tarih açısından ele alınır. Popüler kültürün ifadesi olan bu tür eserlerden yola çıkılarak, halk üzerinde savaşların tesiri ve halkın savaşa tepkisi ortaya konulur. Dersin amacı, savaşın sanat üzerine tesirinin ortaya konulması ve sanat yoluyla savaşın yansımalarını incelemektir.
AİT 616 Milli Mücadele Hatıratı (S) 
Tarihî belge olarak hatıralar tanıtılıp, tarih araştırmalarında kullanımı üzerinde durulur. Hatıraların günlük, anı ve oto biyografi türü arasındaki farklar ve benzerlikler; tarih kaynağı olarak kullanımlarındaki avantaj ve dezavantajları incelenir. Milli Mücadeleye katılmış ve bu dönemde yaşamış olan şahısların kaleme aldığı hatıralar tanıtılır ve karşılaştırmalı olarak incelenir.
AİT 618 Türk Kültür Tarihi II (S)    
Kültürel değişme olgusu Cumhuriyet dönemi bağlamında 1923-1946, 1946-1960 ve 1960-1980 ve sonrası dönemleri halinde incelenir. Buna göre, Türk ulus-devletinin toplumsal bütünleşme adına tasarladığı siyasetler ve uygulamaları, bunların toplumsal sınıf ve tabakalarda farklı seviye ve derecelerde yarattığı etki ve karşı etkiler, dolayısıyla çeşitli düşünce ve eylem biçimleri, devlet-toplum-birey üçlemesi çerçevesinde analiz edilir.
AİT 620 Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Fikir Hareketleri (S) 
Dersin kapsamında, 19. yüzyıldan itibaren Osmanlı devletinin dağılma sürecine girmesi ile bu durumdan çıkmayı veya bu durumu durdurmayı esas alan Osmanlıcılık, İslâmcılık, Türkçülük, Batıcılık gibi düşünce akımlarının ortaya çıkışları, yayın organları, bu düşünce akımlarının temsilcilerinin fikirleri ile bunların Cumhuriyet dönemine yansımaları öncelikle irdelenir.
AİT 622 Türk Yenileşme Tarihi II  (S)
I. Meşrutiyet döneminden (1876) başlayıp, zaman içerisinde ivme kazanarak,   Cumhuriyet dönemine kadar devam eden süreçte gerçekleştirilen yenileşme hareketleri ve bu hareketlerin devlet ve toplum yapısında meydana getirdiği değişmeler ele alınır.
AİT 624 Türk Demokrasi Tarihi  (S)  
Ders kapsamında demokrasi  (doğrudan, temsili ve katılımcı) ve siyasî sistemlerle ilgili temel kavramlar açıklanarak, demokrasinin dünyada gelişme seyrine değinilip Osmanlı Devleti'nin çözülme sürecinde, Osmanlı reformist-bürokratik aklının Batı demokrasi geleneğini referans alarak uyguladığı reformlar ve bu reformların Türk demokrasinin gelişmesindeki etkileri incelenir. Yönetilenlerin yönetime katılması yollarının açılma süreci, anayasal gelişmeler, yönetime katılımı sağlayan idari ve hukuki kurumlar siyasal partiler ve seçimler bağlamlarında ele alınır.
AİT 626 Çağdaş Dünya Tarihi II   (S)
Dersin kapsamında, anlamını 19. yüzyılda bulan 'modern' kavramının 'ideolojik mücadelelerle' bir sarmala dönüştüğü 20. yüzyıl, çeşitli siyasî ve askerî, ekonomik, toplumsal gelişmeleriyle ele alınır. Bu çerçevede 1914'ten 20. yüzyılın siyasî açıdan sonu olarak kabul edilen 1990'ların başlarına ve onu izleyen yakın döneme ait gelişmelere, 'küreselleşme' olgusuyla birlikte yer verilir. Bu noktada 'modern zamanlar' ile 'küreselleşme' olgusunun karşılaştırmalı olarak tartışmaya açılması amaçlanır.
 AİT 628 Türk Dış Politikası  (S)
Türkiye'nin dış politikasının temel ilkeleri, hedefleri ortaya konulduktan ve dış politika ile ilgili kavramlar açıklanır. 20. yüzyıl başından günümüze kadar tespit edilip kendi dönemleri içinde uygulanan Türk dış politikası, yakın ve uzak çevresindeki değişme ve gelişmeler bağlamında incelenir. Bu çerçevede Cumhuriyetin ilk dönemlerindeki “Yurtta Sulh Cihanda Sulh” ilkesiyle başlayıp, günümüzde “komşularla sıfır sorun” ilkesiyle tutarlı biçimde devam ettirilen dış politika ilkesi değerlendirilir. Bu ilkenin uygulanması esnasında Türkiye'nin lehinde ve aleyhinde doğan olaylar incelenir. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalar, imzalamış olduğu siyasal sözleşmeler ve katıldığı ittifaklar ele alınır.
AİT 630 Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi II  (S)
Modern Türkiye'nin oluşmasında etkili olan inkılâpların dayandığı Atatürk ilkeleri incelenir. Bu ilkelerin tarihî süreç içerisindeki gelişimi, yeri ve değeri günümüz evrensel değerleri açısından ele alınır. İlkelerin günümüzdeki siyasal, ekonomik ve toplumsal-kültürel yansımaları değerlendirilir. 

AİT 636 Osmanlıca II   (S) 
Ders kapsamında, Eski harfli matbu yazıları öğrenmiş olanlara, Osmanlıca grameri ile birlikte, değişik metinleri okuma, okuduğunu anlama ve tahlil etme yeteneği kazandırılır. Ayrıca, el yazması metinlerin okunması ile ilgili ön çalışma yapılır.
AİT 641 Cumhuriyet Tarihi Araştırmalarında Yöntem ve Teknikler Semineri (Z)
Cumhuriyet Tarihi araştırmalarında temel metodolojik problemler, yöntem ve teknikler; kaynak kullanımı (okuma, sorgulama, metin analizi, alıntı ve atıf yapma yöntemleri) ve metin yazma (olgu tasviri, örnekleme, kronolojik analiz, problematik analiz, yorumlama) konularında uygulama yapılır.  Bilimsel araştırma yapma ve mevcut araştırma eserlerini değerlendirme becerisi kazandırılır.